Οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης [video]

Οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης [video]

Το νομοσχέδιο που πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή μετά το Πάσχα, είναι αποτέλεσμα ενός δημόσιου διαλόγου με την τοπική αυτοδιοίκηση και τους δημότες που διενεργείται εδώ και 1,5 χρόνο.

Η μεταρρύθμιση που επιχειρείται περιλαμβάνει 3 βασικούς στόχους-άξονες:

1. ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

α) Καθιέρωση της απλής αναλογικής για την εκλογή των δημοτικών/περιφερειακών συμβουλίων

Η κατανομή των εδρών του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου θα γίνεται αναλογικά με βάση το ποσοστό που έλαβαν οι παρατάξεις στις εκλογές.

Για παράδειγμα, αν μια παράταξη λάβει το 10% των έγκυρων ψηφοδελτίων στις εκλογές, τότε θα λάβει και το 10% του συνόλου των εδρών στο δημοτικό/περιφερειακό συμβούλιο.

Η κατανομή των εδρών του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου θα γίνεται από την πρώτη Κυριακή των εκλογών.

Για να προκύψει η δημοτική αρχή απαιτείται η πρώτη παράταξη να λάβει ποσοστό 50% +1 επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων από την πρώτη Κυριακή. Αν αυτό δε συμβεί τότε θα διενεργείται δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, την επόμενη Κυριακή, μεταξύ των δύο πρώτων παρατάξεων, με δεδομένη την κατανομή των εδρών του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου που έχει ήδη γίνει αναλογικά από την πρώτη Κυριακή.

Αυτό που ισχύει σήμερα είναι ότι η παράταξη που κατατάσσεται πρώτη μετά τις εκλογές, ανεξάρτητα του ποσοστού που συγκεντρώνει, λαμβάνει το 60% των εδρών του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου. Οι υπόλοιπες έδρες κατανέμονται κατά σειρά κατάταξης στις υπόλοιπες παρατάξεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πανίσχυρες δημοτικές πλειοψηφίες.

Στόχος είναι η ενίσχυση του δημοτικού/περιφερειακού συμβουλίου, μετατρέποντάς το σε ένα πραγματικά διαβουλευόμενο όργανο, το οποίο θα λαμβάνει τις αποφάσεις του για τα σοβαρά θέματα που αφορούν την τοπική κοινωνία με συνθετικό και συνεργατικό τρόπο.

β) Καθιέρωση τοπικών δημοψηφισμάτων

Θα προβλέπεται η διενέργεια τοπικών δημοψηφισμάτων, για συγκεκριμένα σοβαρά δημοτικά θέματα, τα οποία θα διενεργούνται έπειτα από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου ή έπειτα από αίτημα ενός ορισμένου αριθμού δημοτών. Το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων αυτών θα έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για το δημοτικό συμβούλιο.

γ) Αποσύνδεση αυτοδιοικητικών εκλογών από ευρωεκλογές

Η χρονική σύμπτωση των δύο διαφορετικών εκλογικών αναμετρήσεων (την ίδια ημέρα, όπως έγινε το 2014) υποβαθμίζει και τις δύο εκλογικές διαδικασίες. Με την ψήφιση του νομοσχεδίου οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση (α’ και β’ βαθμού) και οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα γίνονται σε ξεχωριστή ημερομηνία.


2. ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

α) Διαχωρισμός αρμοδιοτήτων

Οι αρμοδιότητες μεταξύ α’ και β’ βαθμού τοπικής αυτοδιοίκησης, κεντρικού κράτους και αποκεντρωμένων διοικήσεων είναι μπερδεμένες και σύνθετες.

Στόχος είναι η διευκόλυνση του πολίτη, ο οποίος θα γνωρίζει πού ακριβώς πρέπει να απευθυνθεί για οποιοδήποτε θέμα και η ενίσχυση της ευελιξίας, λειτουργίας και αποτελεσματικότητας των ΟΤΑ, καθώς η μείωση της γραφειοκρατίας θα μειώσει το χρόνο επίλυσης ζητημάτων και διεκπεραίωσης εργασιών.

Γίνεται ήδη η απαραίτητη δουλειά από το Υπ. Εσωτερικών, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία. Είναι μια δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία, αλλά έχει εκκινήσει και βρίσκεται σε καλό στάδιο.

β) Διαμεσολάβηση

Καθιερώνεται ο ρόλος του διαμεσολαβητή. Πρακτικά πρόκειται για έναν κατά τόπο Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος θα εκλέγεται από το δημοτικό/περιφερειακό συμβούλιο και θα έχει την αρμοδιότητα να δέχεται τα παράπονα του πολίτη και, βάσει αυτών, να ελέγχει την τοπική αυτοδιοίκηση, ως προς τον τρόπο διοίκησης, λειτουργίας και αποτελεσματικότητας.

γ) Εποπτεία των ΟΤΑ

Θα δημιουργηθεί μια αυτοτελής Υπηρεσία, υπό την εποπτεία του Υπ. Εσωτερικών, οι οποία θα ελέγχει τις αποφάσεις των δημοτικών/περιφερειακών συμβουλίων.

Πρόκειται για την αντικατάσταση της αντίστοιχης Υπηρεσίας που υπάρχει στις αποκεντρωμένες διοικήσεις, με στόχο να γίνει πιο ευέλικτη στον τρόπο λειτουργίας της και πιο αποτελεσματική στην εξυπηρέτηση του σκοπού της.

δ) Διακριτά μοντέλα δήμων

Ο «Καλλικράτης», που ψηφίστηκε το 2010, δε διακρίνει τους δήμους σε κατηγορίες με βάση τις ανάγκες τους. Τις ίδιες αρμοδιότητες που έχει ένας μεγάλος αστικός δήμος, έχει και ο δήμος ενός μικρού νησιού. Αυτό δημιουργεί αρκετά προβλήματα διοίκησης και ανταπόκρισης των δημοτικών αρχών στις εκάστοτε ιδιαίτερες ανάγκες της περιοχής και των δημοτών.

Με τον νέο νόμο, θα δημιουργηθούν διακριτά μοντέλα δήμων (νησιωτικοί, ορεινοί, δυσπρόσιτοι, αστικοί), με στόχο την επίλυση των προβλημάτων και την αύξηση της διοικητικής ευελιξίας των δήμων.


3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΟΓΙΚΗ

α) Τρόπος κατανομής των ΚΑΠ

Με τον νέο νόμο, αλλάζει ο τρόπος κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, δηλαδή της οικονομικής ενίσχυσης των δήμων από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Κεντρικός στόχος είναι να εξασφαλιστεί η κάλυψη των λειτουργικών εξόδων των πιο μικρών ή αδύναμων δήμων και να μειωθούν οι ανισότητες μεταξύ των δήμων.

β) Αναπτυξιακά προγράμματα

Σχεδιασμός και υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων για του δήμους, με στόχο την υλοποίηση σημαντικού χαρακτήρα έργων, τη βελτίωση των υποδομών, την αύξηση της απασχόλησης κ.α.

Η οικονομική ενίσχυση των δήμων, μέσω αυτών των προγραμμάτων, θα δίνεται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων και διάγνωσης πραγματικών αναγκών και όχι πελατειακής λογικής.

Ήδη το Υπ. Εσωτερικών έχει θέσει στη δημοσιότητα δύο αναπτυξιακά προγράμματα, τα «Φιλόδημος I» και «Φιλόδημος ΙΙ», συνολικού προϋπολογισμού 700 εκ.


Για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου μίλησε στην εκπομπή “Απευθείας” της ΕΡΤ Α.Ε. ο Γ.Γ. του Υπουργείου Εσωτερικών, Κώστας Πουλάκης:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *